سفارش تبلیغ
تبلیغات در پارسی بلاگ
تقدیر بر تدبیر چیره شود چندانکه آفت در تدبیر بود . [ و این معنى در پیش آورده شد با تعبیرى مخالف این الفاظ ] . ( شماره ) . [نهج البلاغه]
لوگوی وبلاگ
 

دسته بندی موضوعی یادداشتها
 
شعر ، دنیز ، آذربایجان ، ارومیه ، علیار ، مصطفی ، قلیزاده ، غربی ، ترکی ، امام ، علی ، ترکی ، دنیزنیوز ، شاعر ، حوزه ، حسین ، اسلامی ، حمیدی ، هنری ، محمد ، غزل ، ایران ، حاج ، فارسی ، قرآن ، کتاب ، باکو ، اسلام ، نشریه ، تبریز ، طنز ، عاشیق ، اکبر ، کتاب ، مصطفی قلیزاده علیار ، شهریار ، سایت ، نخجوان ، سید ، شهید ، باکو ، اهل بیت ، ابراهیم ، انقلاب ، سفر ، دریاچه ، ادبیات ، خمینی ، فخری ، اسرائیل ، پیغمبر ، تصویر ، جمعه ، حمید ، صادق ، دفاع ، رضا ، مهدی ، مقدس ، حوزه هنری ، پیامبر ، اکبر ، اهر ، بهرام ، فاطمه زهرا ، فاطمه ، عاشورا ، نارداران ، نامه ، مقاله ، کربلا ، عکس ، عراق ، زهرا ، بسیج ، ترکیه ، ترکیه ، جمهوری ، اهل ، انتظار ، امام علی ، همایش ، واقف ، هنرمندان ، ورزقان ، مردم ، موسیقی ، امام حسین ، ادبی ، آیت الله ، خامنه ای ، خدا ، بیت ، زن ، شامی ، دوستی ، در ، صابر ، شهر ، شیخ ، فرهنگ ، قم ، رستمی ، حسن ، جنبش ، جشنواره ، حافظ ، اسدی ، امام خمینی ، نقد ، کانون ، وبلاگ ، واحدی ، مدح ، محمود ، مجلس ، ایرانی ، آمریکا ، حاج علی اکرام ، حسنی ، حجاب ، خاطرات ، به ، ترجمه ، تاریخ ، تهران ، رمضان ، شاعران ، سیاسی ، سوریه ، زبان ، سعید ، سال ، فرهنگی ، عشق ، عید ، علی یف ، عظیم ، صراف ، زینب ، سلبی ناز ، سلیمانپور ، روز ، رضوانی ، دو ، تبریزی ، پیامبر اسلام ، حیدر ، آمریکا ، آراز ، استاندار ، احمد ، اکرام ، مجتبی ، مرثیه ، مصر ، میرزا ، مهدی موعود ، مطبوعات ، نویسندگان ، نویسنده ، مشهد ، محمداف ، کانون ، هفته ، هفته نامه ، وطن ، ولی ، ادب ، اردوغان ، آذربایجان غربی ، حزب ، جواد ، پیام ، دو هفته نامه ، دیدار ، رسول ، رجبی ، داستان ، شاهرخ ، شجاع ، زندگی ، زلزله ، علمیه ، علیزاده ، عکس ، فرانسه ، فتح الهی ، فضولی ، فلسطین ، فیلم ، قیام ، غفاری ، غدیر ، علمدار ، سعدی ، دانشگاه ، رزم آرای ، رهبری ، دینی ، رباعی ، بعثت ، جاوید ، حدیث ، حسینی ، آثار ، آزادی ، ارشاد ، اسماعیل زاده ، انگلیس ، اورمیه ، اکرام ، یاد ، هنر ، کرکوک ، ماه ، محفل ، محسن ، مثنوی ، هادی ، نوروزی ، نماز ، ملی ، منظومه ، موسی ، موعود ، هریس ، محمدی ، مسلمان ، مراغه ای ، وفات ، یادداشتهای ، انجمن ، امین ، انتخابات ، امام زمان ، اخلاق ، آران ، آغدام ، آیت الله خامنه ای ، آذری ، حضرت ، حماسه ، حاجی زاده ، بیداری ، تبلیغات ، توهین ، دوزال ، رهبر ، روزنامه ، خوی ، شب ، علامه ، فارس ، فرزند ، صدر ، صادقپور ، عرب ، عرفان ، طلاب ، طلعت ، صمداف ، عابدینی ، عاشیق ها ، صابونی ، شیراز ، شیعه ، صلاحلو ، شهردار ، شهادت ، شوروی ، غلامعلی پور ، علیرضا ، قربانی ، قاراباغ ، سهلاب ، سریال ، خلیل ، دفاع مقدس ، درویش ، دنیز نیوز ، دولت ، دکتر ، تمثیل ، بیر ، پناه ، بشیری ، بهجت ، بهمن ، چولپا ، جواب ، جعفری ، جدید ، جاذبه ، خانه ، خاطره ، حق ، حمایت ، حجت الاسلام ، آقازاده ،

آمار و اطلاعات

بازدید امروز :266
بازدید دیروز :969
کل بازدید :1680519
تعداد کل یاداشته ها : 857
96/11/1
8:27 ص
مشخصات مدیروبلاگ
 
قلیزاده علیار[266]

خبر مایه
پیوند دوستان
 
سرچشمه ادب و عرفان : وب ویژه تفسیر ادبی عرفانی قرآن مجید هم نفس طراوت باران سرچشمه همه فضـایـل مهــدی(ع) است ►▌ استان قدس ▌ ◄ تنهایی......!!!!!! جریان شناسی سیاسی - محمد علی لیالی جـــیرفـــت زیـبا بچه مرشد! سارا احمدی بیصدا ترازسکوت... .: شهر عشق :. پیامنمای جامع شقایقهای کالپوش ساده دل شهر صبح ماتاآخرایستاده ایم سایت روستای چشام (Chesham.ir) ماییم ونوای بینوایی.....بسم الله اگرحریف مایی وبلاگ گروهیِ تَیسیر منطقه آزاد محمدمبین احسانی نیا رازهای موفقیت زندگی مرام و معرفت نغمه ی عاشقی یامهدی Dark Future امام خمینی(ره)وجوان امروز عشق ارواحنا فداک یا زینب سیاه مشق های میم.صاد ....افسون زمانه مهاجر مردود دهکده کوچک ما گروه اینترنتی جرقه داتکو بسیج دانشجویی دانشکده علوم و فنون قرآن تهران سکوت ابدی هفته نامه جوانان خسروشهر آتیه سازان اهواز بیخیال همه حتی زندگیم عمو همه چی دان پـنـجـره صل الله علی الباکین علی الحسین تینا شهید آوینی Chamran University Accounting Association پدر خاک فقط خدا از یک انسان ع ش ق:علاقه شدید قلبی تبریک می گوییم شما به ساحل رسیدید!!!!! گاهنامه زیست جوک و خنده دهاتی دکتر علی حاجی ستوده قلب خـــــــــــــــــــــــــــاکی کشکول sindrela شیدائی تنها عاشقانه سیب آریایی نیروی هوایی دلتا ( آشنایی با جنگنده های روز دنیا ) به یاد تو آخوند مالخر و تمام طرفدارانش در سیستم حکومتی فروشگاه من قاضی مالخر یا قاضی طمع کار کدامیک ؟؟؟؟ پایگاه خبری،قرآنی، فرهنگی آذربایجان غربی عاشقانه زنگ تفریح

 یاد علمدار شعر آذربایجان در ارومیه گرامی داشته شد


طی مراسمی از سوی واحد آفرینش های ادبی حوزه هنری آذربایجان غربی یاد حاج علمدار ماهر شاعر فقید اهل بیت (ع)، فضولی شناس برجسته و غزلسرای مشهور جمهوری آذربایجان گرامی داشته شد.

به گزارش «سایت دنیزنیوز» از ارومیه، در این مراسم که عصر روز چهارشنبه 7 اسفند، با حضور ده ها نفر از شعرا، نویسندگان،اصحاب رسانه استان و علاقمندان تشکیل شده بود، مصطفی قلیزاده علیار از دوستان دیرین حاج علمدار با اشاره به جایگاه ادبی حاج علمدار، گفت: مرحوم حاج علمدار ماهر پلی میان نسل گذشته و حال شاعران آذربایجان بود و با آثار شاعران کلاسیک از جمله فضولی و سید عظیم شیروانی به خوبی آشنایی داشت و خود نیز آثاری ارزشمند به این گنجینه گران ارج ادبی افزود.

وی خاطرنشان ساخت: حاج علمدار به عنوان یک شاعر متدین و آگاه از مبانی دینی در جمهوری آذربایجان ادبیات آئینی اهل بیت (ع) خصوصاً شعر شیعی انتظار فرج را با مفاهیمی نو و اجتماعی وارد مرحله جدیدی کرد و شاعرانی را هم در این مسیر تربیت نمود.

مسئول واحد آفرینش های ادبی حوزه هنری آذربایجان غربی، حاج علمدار را شاعر متعهد و آگاه زمان خواند و گفت: علمدار ماهر در موضوعات اجتماعی، دینی و وطنی و عرفانی و جهان اسلام، اشعار زیادی سروده و موضع خود را اعلام کرده، که نمونه آن هم سرودن شعری در سوگ امام خمینی معمار انقلای اسلامی ایران به عنوان رهبر بیداری اسلامی است.

قلیزاده علیار با ذکر خاطراتی چند از حاج علمدار، گفت: او با بسیاری از شاعران ایران در اردبیل و تهران و تبریز و خصوصاً ارومیه رابطه دوستی داشت و از شرکت کنندگان در شعر ترکی رضوی ارومیه بود.

حمید واحدی شاعر شناخته شده ارومیه و از دوستان علمدار ماهر نیز در این مراسم با تجلیل از مقام ادبی وی، گفت: هم شعر و هم شخصیت علمدار ماهر تأثیرگذار و خود نیز انسانی دوست داشتنی بود.

واحدی با بیان خاطراتی از علمدار ماهر، به قرائت شعری از آن شاعر فقید پرداخت و افزود: امیدواریم کتاب شرح غزلیات فضولی به قلم مرحوم حاج علمدار در ایران هم با الفبای فارسی چاپ شود تا مورد استفاده عموم علاقمندان قرار بگیرد.

در این مراسم تعدادی از شاعران به قرائت اشعار خویش پرداختند از جمله: ویدا افضلی، سید حیدرعلی آران، مهدی دهقان، امین گنج پرور، غلامرضا دانش فروز، ویدا کبیری، علی محمدیان، علی شجاع، سیروس فرجی نژاد، غلامعلی کریمی و...

گفتنی است گزارش تفصیلی این مراسم متعاقباً  منتشر خواهد شد.

92/12/8::: 12:42 ع
نظر()
  

 

شاعر واقف محمداف

                حیاتی و شعری 

 

 

 واقف محمداف 1948-جی ایلده آذربایجانین نخجوان مختار جمهوریتی­نین «صدرک» کندینده آنادان اولوب. آذر بایجان ژورنالیستلر بیرلیگی­نین عضوو (1992)، آذربایجان یازیچیلار بیرلیگی­نین عضوو (1995)، آوراسیا یازارلار بیرلی گی­نین عضوو، تاریخ علملری دوکتورو، و 1998-جی ایلدن نخجوان دولت دانشگاهی­نین «غیرت نشریاتی»­ مدیری­دیر. 30 جلده یاخین کتابین نشر اولوب. شعرلری آذربایجانداندان علاوه خارجی اؤلکه­لرده او جمله­دن ایران، تورکیه­، روسیه­، اوکراین، اوزبکستان، آلمان، آمریکا، پاکستاندا و ... چاپ و نشر ائدیلیب. اؤزبکستاندا کئچیریلن «داشکند ترانه­سی» بین­الخلق شعر مسابقه­سی­نین غالبی اولموش(1983)، یونسکو خطی ایله بغداددا کئچیریلن فضولی گونلرینده (1994)، تورکیه­ده کئچیریلن ده­ده قورقود کولتور صنعت شؤله­نینده (2001)، تهران و تبریزده کئچیریلن شهریار گونلرینده و دونیانین بیر چوخ بین الخلق بدیعی ادبیات تدبیرلرینده بیر شاعر و ادبیات­شناس کیمی فعال اشتراکی اولموشدور. بو فعالیتلر و اثرلرین صاحبی، بوتون آذربایجاندا و بیر چوخ اؤلکه­لر­ده شاعر سیماسیندا تانینان واقف محمداف، چوخ مهربان، انسان­سئور، خیرخواه و حقیقی بیر انساندیر.

پاییز نغمه­سی

سن منیم عؤمرومون پاییز نغمه­سی

منیم پاییزیمدا آچان چیچک­سن.

سن منیم دونیامین بایاتی سسی،

کؤوره­ک­سن، ظریفسن، تنهاسان، تک­سن.

 

سن ائله یاغیشسان بیر دفعه یاغسان

قورویان بولاغین بوتاسی چیخار.

سن ائله گؤزه­ل­سن بیر دفعه باخسان

سنین باخیشی­نین خاطاسی چیخار!

 

سن ائله گول­سن کی، تیکانلارین وار

هر گؤره­ن عطرینی اییله­یه بیلمز.

سن ائله چایسان کی، قوپسا توفانلار

سنی اؤز مجراندان ائیله­یه بیلمز.

 

سن ائله باغچاسان بَهَـر، باریندا

طعنه­لی بیر سؤزدن سارالار، سولار

سن ائله اوجاقسان، قیشین قاریندا

قلبی­نین اودونا ایسینمک اولار.

 

سن ائله سماسان، اوفوقلرینده

گونشین، اولدوزون، آیین وار سنین.

سن ائله دونیاسان سرّین درینده

باهارین، پاییزین، یایین وار سنین.

 

تخت جمشید

حیرتلندیم حضوروندا دوراندا

تخت جمشید، داشا دؤنموش معجزه

داش یادداشین چؤزه­له­دی بیر آندا

مین ایللردن صحبت آچدی او بیزه.

 

تخت جمشید تختی- تاجی دئوریلن

جمشید شاهین امضاسیمی؟ ایزیمی؟

تخت جمشید اولیایا چئوریلن

انسالارین بیزه چاتان سؤزومو؟

 

اونودولوب ریا، پیسلیک، خیانت،

تخت جمشید تاریخین داش حیرتی.

تخت جمشید، وقار، دؤزوم، دیانت

کئچمیشلرین بیزه چاتان غیرتی!

شیراز/ 2011

منبع: «دنیز» نشریه­سی­، شماره 42


  
 

 

  شاعر الحسین (ع)، فضولی بغدادی

(نگاهی به زندگی و شعر حکیم ملا محمد فضولی بغدادی، عارف و شاعر بزرگ قرن دهم هجری)

 

مصطفی قلیزاده علیار

 اشاره: مقاله ذیل سال گذشته در مجله فرهنگ زیارت چاپ شد و اینک – روز عاشورای حسینی 1435 - با ویرایشی نو آن را در سایت دنیزنیوز

( www.daniznews.ir  منتشر کردم. در اینجا خلاصه آن را می آورم، علاقمندان متن کامل را در سایت مزبور مشاهده نمایند:

بی گمان یکی از شاعران اندیشمند و عارف قرن دهم هجری ملا محمد بن ملا سلیمان بغدادی متخلص به «فضولی» است که از بزرگ­ترین سخنوران سراسر تاریخ ادبیات آذربایجان به شمار می­رود. او معاصر شاه­اسماعیل صفوی و مجاور حرم حسینی در کربلای معلی بود. فضولی ستایشگر فرزانه­ی اهل بیت (ع)، از اندیشمندان شیعی زمانش و صاحب نظر در علوم و معارف عرفانی، قرآنی، فلسفی و کلامی محسوب می­شد و آثار ماندگارش در زمینه­های فوق دلیل این ادعاست. در این نوشتار مختصر –، ابتدا به معرفی زندگی و آثار این شاعر بزرگ می­پردازیم سپس نگاهی به آثار عاشورایی جاودانش می­اندازیم:

 

نگاهی به زندگی شاعر

محمد بن­سلیمان بغدادی از قبیله ایرانی تبار و ترک زبان «بیات» بود. این قبیله از آذربایجان به عراق عرب مهاجرت کرده و در شهر حلّه سکنی گزیده بود. در باره تاریخ دقیق ولادت و محل تولد فضولی اتفاق نظر وجود ندارد، اما با تکیه بر قراینی صارفه می­توان گفت فضولی به احتمال قوی در سال 890 هـ.ق در بغداد به دنیا آمده است

 گفته شده پدرش ملا ­سلیمان حلی از علمای بزرگ و مفتی شهر حله بود بنابر این سخن، محمد فضولی در خانواد­ه ای دانش­پرور و دیندار و روحانی بزرگ شد و پرورش یافت. او از کودکی دروس ابتدایی را پیش پدرش آموخت. از دیگر اساتید وی ملا رحمت­الله را نام برده­اند. از تفصیل تحصیلات وی بیش از این اطلاعی در دست نیست، ولی همین قدر معلوم است که از آثار فضولی بر می­آید که باعلوم مرسوم زمانش مثل فقه و منطق و فلسفه و حدیث و تفسیر و کلام و ریاضی و طب به خوبی آشنا بوده و برخی از آنها را در حد تخصص می دانسته، مثل علم کلام که حتی کتابی هم در آن موضوع نوشته (مطلع الاعتقاد فی معرفة المبدأ و المعاد). همچنین در برخی تذکره ها از شاعری به نام «فضلی» ذکری به میان آمده و گفته شده که فرزند فضولی بوده است.

درباره سال مرگ شاعر اهل بیت (ع) نیز اختلاف نظر وجود دارد، عهدی بغدادی معاصر و همشهری فضولی و از تذکره نویسان معروف عهد صفوی سال 963 هـ. ق را سال وفات فضولی و علت مرگش را بیماری طاعون نوشته و برخی هم سال 970 را تاریخ درگذشت او دانسته­اند.

پیکر فضولی این شاعر دلسوخته اهل بیت (ع) بنا به وصیت خودش در جوار بارگاه مولایش امام حسین (ع) در کربلا به خاک سپرده شد. طی چهار قرن قبر او مورد زیارت زائران حسینی واقع بوده، اما در سال 1975 به دلیل تعریض خیابانهای اطراف حرم امام حسین (ع)، قبر شاعر را به محوطه کتابخانه آستان قدس حسینی انتقال دادند.  و سنگ قبری بزرگ هم نهادند و به زبان عربی نام و مشخصات تاریخی فضولی را روی آن حک کردند که هنوز هم توسط زائران مرقد حسینی زیارت می­شود و اهل ادب بعد از زیارت حرم سید الشهداء، با پرس و جو مرقد شاعر الحسین فضولی را هم پیدا و زیارت می­کنند.

جایگاه والای فضولی در ادبیات ترکی

همچنانکه اشاره کردیم، ملا محمد فضولی بغدادی شاعری سه زبانه و در هر سه زبان هم موفق است، البته هنر والا و اندیشه­های ارجمند این شاعر متفکر شیعی بیشتر در زبان مادری­اش نمود و ظهور دارد، او در سراسر تاریخ ادبیات آذربایجان شاعری بلارقیب و بزرگ­ترین شاعر ترک زبان تاریخ است. با این حال در هر سه زبان، جایگاه شاعری و دانشوری­اش مورد توجه اهل نظر است. استاد شهریار به عنوان یکی از قله­های بلند شعر فارسی و ترکی معاصر، در بیان مقام فضل و هنر فضولی می گوید:

فارسی، ترکی، عربی­دَه نَه فضایل وار ایمیش/ کی فضولی کیمی بیر شاعر فاضل دوغولور (چه فضایل والایی در زبان فارسی و ترکی و عربی هست/ که شاعر فاضلی همچون فضولی در دامان آن سه زبان متولد می­شود)

استعداد کم­نظیر و نبوغ سرشارش همراه با توفیقات الهی در خلق آثار پرمایه ادبی، فکری، دینی و عرفانی او را به شاعری اندیشمند و صاحب مکتب ادبی و فکری تأثیرگذار در تاریخ ادبیات مسلمانان تبدیل کرده و برخی از آثارش به حق حیرت­آور و شورانگیز است. نظم و نثر ترکی فضولی در موضوعات متنوع اجتماعی، عرفانی، اخلاقی، عاطفی، فلسفی و دینی است و بی شک در صدر ادبیات آذربایجان قرار دارد. فضولی را به خاطر اشعار و آثار ادبی و علمی و تاریخی که به سه زبان ترکی، فارسی و عربی در شناخت، ستایش و سوگ پیامبر اکرم و خاندان پاک و معصوم ایشان – علیهم السلام – سروده و یا به نثر نوشته، می­توان شاعر اهل بیت (ع) خواند و به کثرت اشعار و آثار منظوم و منثوری که در سه زبان به معارف و مدایح و مصائب حضرت سید الشهداء و موضوع کربلا اختصاص داده و آفریده است، می توان او را «شاعر کربلا» و «شاعرالحسین» (ع) نامید. او به زبان فارسی و ترکی اشعار عاشورایی زیادی دارد. در اینجا برای نمونه ابیاتی از اشعار ترکی و فارسی­اش را در مرثیه امام حسین (ع) می­خوانیم. ابتدا دو بند از ترکیب بند معروف عاشورایی فضولی را با ترجمه اش:

 

ای شمع بزم بارگه کبریا حسین!

بند 1)

ماه محرم اولدی مسرّت حرام­دیر/ ماتم بو گون شریعته بیر احترام­دیر

تجدید ماتم شهدا نفع­سیز دگول/ غفلت­سرای دهرده تنبیه عام­دیر

غوغای کربلا خبرین سهل سانما کیم/ نقص وفای دهره دلیل تمام­دیر

هر درّ اشک کیم تؤکیلور ذکر آل ایله/ سیاره­ی سپهر علوّ مقام­دیر

هر مدّ آه کیم چکیلور اهل بیت ایچون/ مفتاح باب روضه­ی دارالسلام­دیر

شاد اولماسین بو واقعه­دن شاد اولان گؤنول/ بیر دم ملال و غصه­دن آزاد اولان گؤنول

 

بند 4)

ای دردپرور الم کربلا حسین!/ ای کربلا بلالرینه مبتلا حسین

غم پاره پاره باغرینی یاندوردی داغیله/ ای لاله­ی حدیقه­ی آل عبا، حسین

یاقدی وجودینی غم ظلمت سرای دهر/ ای شمع بزم بارگه کبریا حسین

دور فلک ایچوردی سنا کاسه - کاسه قان/ ای تشنه­ی حرارت برق بلا حسین

یاد ائت «فضولی»، آل عبا حالین ائیله آه/ کیم برق آهله یاقیلور خرمن گناه.

 

ترجمه:

بند 1)

- ماه محرم از راه رسید، دیگر شادمانی کردن حرام است/ امروز سوگواری، احترام به شریعت اسلام است.

- تجدید یاد و خاطره شهدا، بیهوده نیست/ یاد شهیدان در سرای غفلت­آمیز دنیا، هشدار است

- خبر واقعه­ی کربلا را سهل مپندار/ این نشان کاملی از نقص وفای دهر است

- هر درّ اشکی که به یاد آل محمد (ص) نثار شود/ موجب علو مقام می­گردد

- هر مدّ آهی که در غم اهل بیت (ع) کشیده می­شود/ کلید در باب روضه­ی دارالسلام است

- الهی که هرگز شاد مباد آن دلی که در این واقعه شاد شد/ شاد مباد آن دلی که در این ماتم دمی از غصه آزاد شد.

بند 4)

- ای پرورده آلام کربلا، حسین!/ مبتلای بلاهای کربلا، حسین!

- آتش غم، دل پاره پاره ات را داغدار کرد/ ای لاله­ی باغ آل عبا، حسین

- وجودت را غم ظلمت سرای دهر شکست/ ای شمع بزم بارگه کبریا حسین

- ساقی دور فلک کاسه خون نصیب تو کرد/ ای تشنه ی حرارت برق بلا حسین!

- ای فضولی یاد کن از حال زار آل عبا و آه بکش/ چرا که شعله آه بر خرمن گناهت آتش می­زند.


 

قصیده کربلا (فارسی)

السلام ای ساکن محنت سرای کربلا/ السلام ای مستمند و مبتلای کربلا

السلام ای رشک برده زنده­های هر دیار/ در جوار مرقدت بر مرده­های کربلا

یا شهید کربلا! کردم به گرد طوف تو/ رغبت سیر فضای غم فزای کربلا

یا شهید کربلا از من عنایت کم مکن/ چون تو شاه کربلایی، من گدای کربلا...

روزگاری شد که مأوای فضولی کربلاست/ نیست او را میل مأوایی ورای کربلا...

 

مقتل «حدیقة السعداء»

اشاره کردیم که فضولی کتاب «حدیقة السعداء» را به نثر ترکی در موضوع مقتل و مصائب انبیاء و اولیاء نوشته، کتاب دارای یک مقدمه و ده باب و یک خاتمه و به شیوه روضة الشهداء کاشفی است که فضولی با افزودن مطالب جدید به سبک خود و مطابق اعتقادات شیعی – مذهبی­اش آن را کتابی مستقل و مفید ساخته. این کتاب شاید اولین مقتل ترکی است که یک دانشمند و شاعر بزرگ تحریر کرده و مزیّن به آیات و احادیث و مرصّع به نکات بکر و مفید و اشعار ترکی و فارسی و عربی است.

 فضولی در مقدمه این کتاب ارزشمند ادبی – تاریخی می نویسد: « مردمان در ایام محرم از اطراف و اکناف به کربلا می آمدند و در سوگ سالار شهیدان امام حسین به سوگواری می پرداختند، تمام اشعار به فارسی و عربی بود و اکثریت مردمان که ترک زبان بودند، از آن اشعار چیزی متوجه نمی شدند. لذا من تصمیم گرفتم که در مقتل امام حسین (ع) کتابی به زبان ترکی بنویسم... و این کتاب را تألیف کردم.» ((ترجمه با تلخیص)

 سخن را با کلام خود فضولی به پایان می برم که به کربلایی بودن و عاشورایی بودن شعرش افتخار می کند:

چون خاک کربلاست فضولی مُقام من/ نظمم به هر کجا که رود حرمتش رواست

زر نیست، سیم نیست، گهر نیست، لعل نیست/ خاک است شعر بنده، ولی خاک کربلاست!

 

  


92/8/25::: 11:42 ع
نظر()
  

شعر نئجه یاراندی؟            الله تعالی بوتون موجوداتی خلق ائدنده جانلی­لار آراسیندا »انسان« آدلانان بیر وجود دا یاراتدی. بو انسانلارا کیم طرفیندن خلق اولوندوقلارینی، خالق قارشیسیندا نه ائده­جک­لرینی، هانسی وظیفه­نی یئرینه یئتیرمه­لی اولدوقلارینی بیلدیرمک اوچون آدم (علیه السلامی) یارادیب، خلیفه اولاراق یئر اوزونه گؤندردی. آدم (ع) یاراداندا اؤزونه »اَحسن« دئین الله اونو بدنله روحون بیرلشمه­سیندن وجوده گتیردی. بو وجود جسماً و روحاً هم گؤزل­لیکدن ذؤوق آلماغا، هم ده اضطراب­دان عذاب چکمه­یه قادر یارادیلدی. بو باخیمدان الله آدم اؤولادینا جسماً و روحاً بوتون گؤزل­لیک­لری دویماق و اونلاردان ایستر روحانی، ایستر جسمانی ذؤوق و لذت آلماق قابلیتی وئردی.

 

 حاج علمدار ماهر

 

            بؤیوک یارادان بدن اوچون جوربه­جور غیدا مادده­­لری یاراتدیغی کیمی، روح اوچون ده مختلف غیدالار-ذؤوق­لر یاراتدی. بو روحانی ذؤوقلردن بیر ده »شعر«دیر. شعرله بشر اؤولادی­نین روحونو اوخشاماق اوچون ائله اؤز آراسیندان بعضی­لرینی سئچیب، الهام وئردی و شاعر ائتدی

شبهه­سیز، بو الله­ین عدالت و رحمتیندن ایره­لی گلن بیر مسأله­ ایدی کی، انسانین روحانی ذؤوقونو تأمین ائتمک اوچون ائله اونون اؤزونه ده الهام وئرمیشدی. قرینه­لر، عصرلر اؤتدوکجه دیگر علم­لرله یاناشی ادبیات آدلی بیر علم ده یاراندی. بو علم انکشاف ائتدیکجه شعر ده انکشاف تاپدی و داها گؤزل شکیلده فورمالاشماغا باشلادی. بئله لیکله، شعر فورما اعتباری­ایله داها رنگارنگ شکله دوشدو و موضوع اعتباری­ایله داها دا زنگینلشدی. ادبیات عالمینده فردوسی، رودکی، خاقانی، نظامی، سعدی، حافظ، نوایی کیمی بشر روحونا داها گؤزل ذؤوق وئرمه­یی باجاران داهی شاعرلر یئتیشدی. بو بؤیوک اوستادلاردان بیری ده آذربایجان شعری­نین پولاد تملی، تورک شاعرلری­نین ­باباسی ساییلان محمد فضولی­دیر.

 (کتاب: منیم تانیدیغیم فضولی، حاج علمدار ماهر، باکی، 2009، نورلان نشریاتی، ص 7-8)

چاپ: منبع:هفته نامه « دنیز» - نؤمره 33، نشر تاریخی 19/3/92 - سایت دنیزنیوز www.Daniznews.ir


92/3/22::: 1:16 ص
نظر()
  

غزل

ملا محمد فضولی بغدادی

کفر زلفون ساله لی رخنه لر ایمانیمیزه

کافر آغلار بیزیم احوال پریشانیمیزه

سنی گؤرمک متعذر گؤرونور بئیله که اشک

سنا باقدوقده دولر دیده ی گریانیمیزه

جوری چوق ائیلمه کیم، اولمیه ناگه توکنه

آز ائدوب جوری، جفالرائده سن جانیمیزه

اکسک اولمز غمیمیز بونجه که بیزدن غم آلوب

هر گلن غملو گئدر، شاد گلوب یانیمیزه

وار هر حلقه ی زنجیریمیزین بیر آغیزی

متصل قیلمغه افشا غم پنهانیمیزه

غم ایام «فضولی» بیزه بیداد ائتدی

گلمیشیز عجز ایله داد ائتمگه سلطانیمیزه

(لیلی و مجنون، علمی - تنقیدی متن، باکو ، 1996 –

آینا بابا یوا؛ حاج مایل علی یف)


  
   1   2      >